2.2 Zakładka Tutora
Strona online każdego Tutora danego przedmiotu będzie wskazywać jego dostępność (daty i harmonogram) wraz z danymi kontaktowymi (e-mail, numer telefonu i faksu). Udostępnia także następujące informacje:
• życiorys
• program nauczania
• mapę koncepcyjną
• materiały dydaktyczne
• plan dydaktyczny
• porządek zajęć
• ocena oraz statystyka
• rodzaje środowisk przyswajania wiedzy
• linki do Strony Profesora Przedmiotu
Program, mapę koncepcyjną i plan dydaktyczny wykładanego przedmiotu stanowią te same dokumenty, które możesz znaleźć w zakładce Profesora Przedmiotu.
Na materiał dydaktyczny składają się:
• tematy, objaśniane doraźnie przez Tutora na podstawie charakterystyk studentów i wyników oceny jakościowej, którą tutor okresowo przedstawia studentom.
• wybrane przez Tutora materiały opracowane przez studentów podczas pracy z Tutorem lub z innymi studentami podczas wspólnej nauki.
Opracowane materiały, wybrane przez Tutora, stanowią integralną część Biblioteki Mediów i Wirtualnego Laboratorium i są przeznaczone dla określonej grupy studentów.
Porządek zajęć jest narzędziem stosowanym przez Tutora w celu wyznaczania spotkań bezpośrednich i online, potwierdzania propozycji spotkań, składanych przez studentów oraz zarządzania własnym porządkiem zajęć.
Z kolei obszar oceny i statystyk umożliwia korzystanie z:
• narzędzi oceny ilościowej lub statystyki aktywności studentów (zarówno na poziomie grupowym jak i indywidualnym). Uwzględnia ona liczbę wejść oraz czas przebywania w środowiskach przyswajania wiedzy a także częstotliwość korzystania z narzędzi tutoringu online, liczbę wykonanych ćwiczeń oraz średnią ocen i samoocen
• narzędzi oceny jakościowej lub oceny każdego studenta w oparciu o ankiety oceniające (zawierające pytania otwarte i/lub ćwiczenia), opracowane przez Tutora w celu nadzorowania procesu przyswajania wiedzy przez studenta w jego/jej klasie.
Zakładka Tutora oraz Profesora Przedmiotu dają dostęp do 4 środowisk przyswajania wiedzy:
Biblioteki Wideo, Biblioteki Mediów, Wirtualnego Laboratorium oraz Tutoringu online. Zakładka Tutora posiada link do zakładki Profesora Przedmiotu aby ułatwić poruszanie się w Cyberprzestrzeni Dydaktycznej.
Profesor Przedmiotu wraz z Tutorem mają wiedzę na temat składu osobowego ich klas oraz mają dostęp do stron poszczególnych studentów poprzez Listę Przedmiotów w oknie danego kierunku studiów licencjackich.
Jak już powiedziano wcześniej, w modelu psychologii edukacyjnej, zastosowanym w Międzynarodowym Uniwersytecie Telematycznym UNINETTUNO, to student jest w centrum procesu nauczania i przyswajania wiedzy a proces ten jest zaprojektowany z myślą by spełniać wymagania studenta oraz zapewniać wysoki poziom interakcji między uczestnikami tego procesu – Studentem, Tutorem i Profesorem. Wiedza profesorów i tutorów na temat ich studentów jest gromadzona w oparciu o różne zasoby, m. in. Kwestionariusz dla kandydatów na studia, wypełniany podczas zapisów oraz częste spotkania bezpośrednie i online z Mentorami i Tutorami w trakcie trwania studiów.
Każdy student ma do dyspozycji swoja własną stronę – zakładkę. Aby lepiej dostosować się do potrzeb studenta, może być ona spersonalizowana na życzenie w celu zapewnienia dostępu do różnych pomocniczych materiałów dydaktycznych. Korzystanie z nich sprzyja aktywnemu uczestnictwu we wspólnym procesie przyswajania wiedzy.
Zakładka Studenta daje Ci następujące możliwości:
• personalizacja ścieżki naukowej poprzez dobór zajęć tak aby nadążać za tokiem zajęć i móc sporządzać notatki do końca wybranego przedmiotu
• śledzenie postępów poprzez weryfikację ocen zarówno własnych jak i ocen Tutora a także sprawdzanie których materiałów dydaktycznych użyto dla danego wykładu, ile razy i jak często.
• planowanie czynności dydaktycznych z pomocą Porządku zajęć w celu odbywania ustalonych przez Tutora spotkań w czat roomach, na forach dyskusyjnych lub w wirtualnych salach, w celu zamieszczania przypomnień lub ustosunkowania się do próśb o pomoc ze strony Tutora
• wysyłanie materiałów dydaktycznych do Tutorów i Profesorów Przedmiotu w celu doboru przez nich tych najbardziej przydatnych i umieszczenia ich na stronie, przez co staną się dostępne dla całej społeczności naukowej.
• stała dostępność Tutorów po wejściu na ich strony za pomocą jednego kliknięcia.
2.2.1 Zadania Tutora
Model dydaktyczny, zastosowany przez Międzynarodowy Uniwersytet Telematyczny UNINE-TTUNO zakłada, iż Tutor odgrywa kluczową rolę jako mediator między uczestnikami procesu przyswajania wiedzy. A zatem tworzy się Sieć Wymiany Wiedzy (SWW).
Tutoring stanowi jeden z ważniejszych elementów wkładu w proces przyswajania wiedzy. Wymaga zatem wysokiego stopnia interakcji między Tutorem a Studentem. Odnotowano, iż student najefektywniej przyswaja wiedzę poprzez ciągłą integrację wiedzy teoretycznej (wykłady profesorów), pojęć przyswojonych dzięki przykładom i radom ekspertów (w dyskusjach i podczas 'burzy mózgów' na forach) oraz zajęć praktycznych w danej dziedzinie (ćwiczenia z udziałem Profesora i/lub Tutora, będących do dyspozycji każdego studenta). Tak więc etap tutoringu jest istotnym uzupełnieniem wykładów profesorskich i następującej po nich pracy własnej studenta.
Tutor jest „planistą” doświadczeń naukowych studentów; konsultantem i przewodnikiem w procesie przyswajania wiedzy – dlatego też jest częścią grupy uczących się. Ma to na celu unikniecie ryzyka izolacji studentów. Tutor ma za zadanie organizować oraz udostępniać studentom szereg materiałów i narzędzi. Są one dopasowane do zajęć odbywających się telematycznie i razem z nimi tworzą dokładny obraz poszczególnych wykładanych tematów.
Jak pokazują rożne badania, Tutor jest określany przez studentów jako ogniwo łączące studenta i wykładany przedmiot; zadaniem Tutora winno być stworzenie interakcji między studentem i profesorem, czego nie można osiągnąć poprzez wideowykłady. W dodatku niezaprzeczalną zaletą tej formy wsparcia jest szybkość reakcji. Tutoring jest odpowiedzią na potrzebę ciągłej i niezawodnej obecności osoby, która ma studentów spierać. Osoba Tutora jest szczególnie pomocna w momencie rozwiązywania i poprawy ćwiczeń pisemnych, będących przygotowaniem do egzaminu. W ten sposób tworzy się ścieżka dydaktyczna „wpółasystowana”, która przygotowuje studenta do egzaminu końcowego a sposób przygotowania jest dopasowany do potrzeb każdego z programów dydaktycznych.
Zadania Tutora w Międzynarodowym Uniwersytecie Telematycznym UNINETTUNO są zorientowane na organizację zarówno pracy własnej jak i studentów.
Zadania w zakresie pracy własnej to:
1. Dobór/ dostosowanie materiałów dydaktycznych
• dobór materiałów uzupełniających
• organizacja dostępu studentów do materiałów dydaktycznych
2. Ocenianie/ informacje zwrotne odnośnie:
• wyników studenta i doświadczeń, wyniesionych z programu zajęć
• materiałów i spraw organizacyjnych
• problemów studentów
Zadania Tutora wobec studenta:
1. Podtrzymywanie motywacji:
• czynne dostarczanie motywacji i jej podtrzymywanie
• tworzenie przyjaznej i otwartej atmosfery
• pomoc studentowi w kwestiach socjalnych
2. Pomoc w rozumieniu treści przedmiotu:
• powiązanie nowych dla studenta treści z wiedzą już przez niego posiadaną
• rozwiązywanie problemów w rozumieniu treści
• pobudzanie zastosowania treści zajęć na gruncie zawodowym
3. Rozwijanie umiejętności uczenia się:
• wyzwalanie ducha krytycznego
• kreowanie różnych stylów uczenia się oraz rozwijanie strategii poznawczych
• pomoc w samoregulacji przez studenta jego sposobu uczenia się i przyswajania wiedzy
• promowanie wiedzy o czynnikach kontekstowych w uczeniu się
• zaznajamianie studenta ze zdobyczami technologii (e-mail, czat roomy, wideokonferencje i internet)
4. Ocenianie/ przekazywanie informacji zwrotnych:
• informowanie studenta o czynionych przez niego/ nią postępach
• przygotowanie studenta do egzaminu
• pomoc w rozwinięciu realistycznej umiejętności samooceny.
Do powyższych obowiązków Tutora należy dodać wiele innych, np. na początku zajęć Tutor:
• określa, czego student może oczekiwać od danego rodzaju zajęć
• weryfikuje zdobytą wcześniej wiedzę
• dokonuje sugestii i proponuje materiały w celu wzmocnienia słabych punktów studenta oraz, jeśli zachodzi potrzeba, oferuje pomoc w zwiększeniu umiejętności pracy własnej (zwłaszcza w zarządzaniu czasem).
Następnym etapem wsparcia studenta (na początku zajęć) przez Tutora jest jego rola mediatora. Wszystkie działania, jakie podejmuje Tutor w trakcie trwania danego przedmiotu, mają na celu przeprowadzenie studenta przez rozmaite elementy procesu przyswajania wiedzy i stworzenie podstawy dla wymiany wiedzy pomiędzy uczestnikami tego procesu. Działania te to:
• wzbogacanie materiałów do zajęć i zapewnienie dostępu do zasobów naukowych (poprzez stworzenie linków do stron, ćwiczeń w sieci itd.)
• rozpoznawanie problemów i znajdowanie optymalnych rozwiązań
• wpajanie określonych umiejętności uczenia się i zwiększanie zdolności do przyswajania wiedzy
• udzielanie pomocy w ćwiczeniach praktycznych
• testowanie treści zajęć
• nadawanie celu oraz formułowanie konstruktywnej informacji zwrotnej odnośnie wyników studenta tak aby wzmocnić u niego poczucie odniesionego sukcesu
• pomoc studentom w zastosowaniu zdobytej wiedzy w rzeczywistych sytuacjach
• rozwijanie w studentach ducha współpracy (jako mediator); monitorowanie (ocenianie) osiągnięć
• monitorowanie (ocena) działalności studenta
Po przedstawieniu modułów nauczania Tutor dokonuje jakościowej i ilościowej oceny wyników poszczególnych studentów, żeby nieprzerwanie utrzymywać nadzór nad procesem przyswajania wiedzy oraz aby okazywać każdemu studentowi indywidualne wsparcie podczas przygotowań do egzaminu pod koniec każdego modułu.
Ocena ilościowa aktywności studenta jest dokonywana przez Tutora na podstawie statystyk ruchów studenta w Cyberprzestrzeni Dydaktycznej. Są to następujące parametry:
liczba wejść w czasie korzystania ze środowisk przyswajania wiedzy, narzędzi Tutoringu Online, liczba wykonanych ćwiczeń oraz średnia ocen/samoocen.
Aby wcielić ten rodzaj nadzoru w sposób optymalny, Tutor rozdaje ankiety oceniające wszystkim studentom (preferowane są pytania otwarte i/lub ćwiczenia) w celu sprawdzenia na jakim poziomie student przyswoił wiedzę przekazywaną przez profesorów-wykładowców. Wyniki ocen jakościowych i ilościowych stanowią podstawę pracy Tutora, zmierzającego do wzmocnienia możliwości poznawczych studenta oraz przygotowania go do egzaminu.
Proponowane przez Tutora dodatkowe materiały naukowe mają na celu nie tylko wzmocnienie słabych stron procesu przyswajania wiedzy przez danego studenta czy grupę studentów ale i odpowiedź na ewentualne zapotrzebowanie na bardziej dogłębną analizę danego zagadnienia. Materiałami tymi mogą być książki i artykuły (w celu określenia preferencji studenta są robione projekty i wypełniane ankiety), CD-ROMy, odsyłacze w formie linków czy pozycji bibliograficznych, ćwiczenia i wirtualne laboratoria.
Rola tutora jako mediatora jest istotna także w ostatniej fazie wsparcia, w której kończy się kompletowanie materiałów naukowych. W tym momencie Tutor pomaga studentowi przejrzeć materiał i przygotować się do egzaminu. Prosi także studenta o jego/jej ocenę sposobu nauczania, przez co uzyskuje cenną informację zwrotną o procesie nauczania/szkolenia.
Jak już wspomniano wcześniej, Tutor pracuje w bliskim kontakcie ze studentami a jego/jej działalność ma na celu wypracowanie atmosfery współpracy poprzez bezpośrednie wsparcie studentów na dwa uzupełniające się sposoby: metodą synchroniczną i diachroniczną na odległość oraz metodą tradycyjną.
Aby pełnić tak ważną i złożoną w swym przedmiocie funkcję, Tutor musi wykazywać się odpowiednimi zdolnościami. Składa się na nie 5 podstawowych umiejętności:
• umiejętność kontrolowania i kierowania
• określone umiejętności zawodowe
• zdolności organizacyjne
• zdolności komunikacyjne i relacyjne
• zdolności pedagogiczne i dydaktyczne.
Oczywiście zakres obowiązków Tutora jak również połączenie zdolności, niezbędnych do pełnienia funkcji będą różnić się w zależności od rozmaitych czynników, m. in. wytyczonych celów, określonych potrzeb studentów, opisu specyfiki studiów licencjackich, rodzaju wykładanego przedmiotu itd.
2.3 Zakładka Studenta
Udostępnia ona studentowi wszelkie przydatne informacje oraz umożliwia dostęp do następujących obszarów:
• planowania dydaktycznego, dostosowanego do potrzeb studenta. Studentowi udostępnia się program nauczania, dostosowany do jego indywidualnych potrzeb oraz plan czynności dydaktycznych w stosunku do każdego rodzaju zajęć. Każdy student w internecie ma dostęp do planu swoich zajęć dydaktycznych, podzielonych na cztery okresy dydaktyczne. Włączenie studenta do programu klas online ma na celu umożliwienie mu/jej uczęszczania na dwa przedmioty w każdym okresie dydaktycznym pod opieką tutora/profesora. Student może zapoznać się z wynikiem oceny pośredniej oraz prześledzić swój własny tok nauki dokonywany online. Pozwala mu to na łatwy dostęp do egzaminów. Zdanie egzaminów z przedmiotów uczęszczanych modułów dydaktycznych warunkuje przejście na kolejny rok nauki i włączenie do systemu klas online.
• sprawdzania procesu przyswajania wiedzy. Każdy student może sprawdzić swoją samoocenę dla każdego rodzaju czynności dydaktycznej, której dokonał w internecie. Może porównać ją również z oceną wystawioną przez Tutora. Sam może wychwycić ewentualne luki w jego sposobie uczenia się a także opracować nowe strategie uczenia się z pomocą nie tylko profesora/tutora ale także kolegów z wirtualnej klasy/grupy.
• Porządek zajęć (planowanie zajęć) pokazuje harmonogram spotkań wyznaczonych przez profesora lub tutora – spotkań w czat roomach, na forach oraz w wirtualnej sali; w Porządku zajęć można zawrzeć także notatki osobiste lub zapisywać prośby do profesorów/tutorów o pomoc w nauce.
• „Plan zajęć TV na dziś” Zawiera harmonogram wideowykładów, emitowanych na kanale telewizji satelitarnej, z aktualnie omawianych przedmiotów.
2.4 Gli Ambienti di Apprendimento
2.4.1 Biblioteka Wideo
Biblioteka Wideo zawiera wykłady profesorów, głównie te w formacie cyfrowym oraz powiązane z nimi slajdy. Odtwarzanie wideowykładów pozwala studentowi na uruchomienie procesów uczenia się o charakterze symbolicznym i odtwórczym. Są one powiązane z klasycznym podejściem liniowym w nauczaniu. Ponadto, modułowy układ treści oraz wykaz (indeksacja) tematów wraz z odnośnymi zakładkami pomagają studentowi rozwinąć hipertekstowe i multimedialne podejście do procesu uczenia się. Przyczynia się to do doskonalenia strategii meta-poznawczych a to z kolei prowadzi do większej personalizacji ścieżki naukowej studenta.
Każdy wykład wideo jest opracowany z wykorzystaniem wcześniej określonego systemu indeksacji co pozwala profesorowi stworzyć program zgodnie z przedstawionymi tematami oraz określić rodzaj narzędzi, które umożliwią studentowi gruntowne zgłębianie różnorodnych tematów. Dlatego też wideowykład określa się mianem hipertekstowego przewodnika.
W procesie przyswajania wiedzy funkcja zakładek umożliwia studentowi łączenie różnych tematów, prezentowanych podczas wykładu, z materiałami naukowymi i dydaktycznymi, znajdującymi się w Bibliotece Mediów. W ten sposób student ma dostęp do dydaktycznego „zaplecza” z zasobami takimi jak książki, artykuły, CD-ROMy, odnośniki bibliograficzne, linki odsyłające do powiązanych stron, ćwiczenia i wirtualne laboratoria. Dają one studentowi możliwość połączenia teoretycznych i praktycznych metod uczenia się w procesie przyswajania wiedzy określanym mianem 'learning by doing'.
2.4.2 Biblioteka Mediów
Biblioteka Mediów zawiera materiały dydaktyczne (Obiekty Wiedzy) powiązane z wideo-wykładami – np. notatki, filmy, zdjęcia, diagramy, animacje – wszystkie zebrane w Inteligentnym Systemie Bibliograficznym.
Wszystkie elementy składowe Biblioteki Mediów stanowią pomoce naukowe do pogłębionej analizy treści wideowykładów. Mogą być powiązane z danym tematem, serią tematów, całym wideowykładem, serią wideowykładów lub z danym przedmiotem w ogóle. Jak wspomniano wcześniej, Obiekty Wiedzy są podzielone na następujące kategorie: książki i artykuły, CD-ROMy, odnośniki bibliograficzne i linki do stron powiązanych z danym zagadnieniem. Biblioteka Mediów nie zawiera wirtualnych laboratoriów czy ćwiczeń, które są dostępne (bez załączonych odpowiedzi) w przestrzeni Wirtualnego Laboratorium.
Materiały dydaktyczne do pogłębionej analizy zagadnień są opracowywane doraźnie przez Tutora (lub Profesora Przedmiotu) dla studentów w klasie lub są wysyłane przez studentów Tutorowi (lub Profesorowi Przedmiotu) i wybierane przez niego. Te ostatnie – opracowywane przez studentów i wybierane przez Tutora (Profesora Przedmiotu) – są dostępne w Zakładce Tutora (Profesora Przedmiotu), ponieważ odnoszą się do określonej grupy studentów.
2.4.3 Wirtualne Laboratorium
W Wirtualnym Laboratorium student może śledzić własne postępy oraz poszerzać swoją wiedzę dzięki wykorzystaniu metody 'learning by doing'. Wyraża się ona w sokratejskiej metodzie tutoringu, prowadzonego na dwa sposoby: ćwiczeń indywidualnych lub ćwiczeń w grupach.
Ćwiczenia indywidualne: masz dostęp do dedykowanego środowiska przyswajania wiedzy gdzie znajdziesz szereg ćwiczeń na dany temat. Możesz je wykonywać online lub ściągnąć na swój komputer. Ćwiczenia wykonywane online nie zawierają klucza odpowiedzi tak, aby ich rozwiązania mogły być konsultowane i weryfikowane z Tutorem.
Ćwiczenia w grupach: możesz wykonać ćwiczenie z pomocą i przy wsparciu Tutora lub Profesora Przedmiotu. W tym celu należy zaplanować sesję laboratoryjną. Narzędziem komunikacji do przeprowadzenia sesji laboratoryjnej, podczas której studenci oraz Tutor lub Profesor Przedmiotu mogą łączyć się ze sobą i współdziałać, jest Wideo Czat Room. Inne formy wirtualnych laboratoriów mogą być uruchomiane wedle zaleceń Tutora i Profesora Przedmiotu.
2.4.4 Tutoring OnLine
Środowisko przyswajania wiedzy, dedykowane Tutoringowi online, udostępniające wszystkie niezbędne narzędzia dla tutoringu na odległość, pozwala na:
• wspólny dostęp studentów do wspólnych, połączonych środowisk przyswajania wiedzy na stronie
• prowadzony metodą sokratejską dialog z Tutorem, wspomagającym proces przyswajania wiedzy i przewodniczącym mu
• interakcję z innymi użytkownikami w procesie kształcenia, pochodzącymi z różnych kręgów kulturowych i językowych, co sprawia że możliwość kształcenia się nie jest już jedynie lokalna a zyskuje wymiar globalny.